Prostat Kanserinde Tedavi Yöntemleri ve İleri Bakım Stratejileri

  Prostat Kanserinde Tedavi Prostat kanseri saptandıktan sonra tedavi hastanın yaşı, genel durumu, hastalığın evresi, ek hastalıkları göz önüne alınarak planlanır.

1. 1. Aktif İzlem: Teşhis edildiğinde ilerleyerek hayatı sonlandırabilecek niteliklere sahip olmayan düşük riskli (klinik anlamsız prostat kanseri) hastalar Aktif İzlem protokolüyle takip edilebilirler. Aktif İzlemde amaç; yaşam süresini uzatamayacak tedaviler uygulanmasını önlemek ve böylece hastaları yararsız tedavilerin yan etkilerinden korunmaktır. Bununla birlikte, hastalığın öngörülen doğal seyrinden bir sapma olması riskine karşın düzenli değerlendirmeler yapılması zorunludur.
   Aktif İzlem hastaları kanda total PSA, makattan prostat muayenesi, uygun aralıklarla multiparametrik prostat MRI ve tekrar biyopsiyle takip edilebilirler.
   2. Cerrahi Tedavi: Organa sınırlı prostat kanseri hastaları için öncelikli tedavi yöntemi radikal prostatektomidir.
   Radikal prostatektomi ameliyatında prostat beziyle birlikte seminal veziküller (meni kesesi) çıkarılmaktadır. Cerrahide hedef kanserli hücre içeren tüm dokunun vücuttan çıkarılmasıdır. Cerrahi robot yardımlı ya da açık olarak uygulanabilir. Robotik prostat cerrahisinde idrar kontrolünün daha kısa sürede sağlanması ve kan kaybı daha az olması öncelikli avantajlardır. Ayrıca operasyonun gerçekleştirilmesi için geniş cilt kesilerine gereksinim duyulmaması nedeniyle ağrının daha az olması, buna bağlı vücut deformasyonunun minimal ve iyileşme süresinin kısa olması göz ardı edilmemesi gereken diğer yararlardır. Radikal prostatektomi cerrahisinin bir diğer yan etkisi penis sertleşmesi üzerine olumsuz etkisidir. Hastanın yaşı, cerrahi öncesi cinsel performans düzeyi, hastalığın evresi ve ameliyat için kullanılan teknik sertleşmenin geri dönüşünü etkileyen temel belirleyicilerdir.
   3. Radyoterapi: Kanser hastalığının radyasyon kullanılarak tedavi edilmesidir. Radyoterapinin amacı; kanserli hücreleri öldürmek veya bölünüp çoğalmalarını engellerken çevresindeki normal dokuya mümkün olduğunca zarar vermemektir.
   Prostat kanseri tedavisinde radyoterapi organa sınırlı hastalık ve tümör hücrelerinin çevre dokuya yayıldığı evrelerde uygulanır. Etkinliği güçlendirmek için farklı zamanlarda LHRH analoglarının (vücutta erkeklik hormonu düzeyini azaltan uygulamaların) tedaviye eklenmesi gereklidir. Radyasyonun kendisine özel yan etkilerinin (idrar yapma düzeninde bozulma, kanlı idrar yapma, dışkılama sorunları vb) dışında idrar tutamama ve cinsel yaşamda yaşanan olumsuzluklar tedavinin potansiyel riskleridir.
   4. Hormon Tedavisi: Prostat kanseri gelişiminde ve tümör hücrelerinin varlıklarını sürdürmelerinde vücuttaki erkeklik hormonları önemli yer tutarlar. Bu nedenle, özellikle ileri evre prostat kanserinin tedavisinde erkeklik hormonlarının baskılanması ya da üretiminin önlenmesi akılcı bir yaklaşımdır.
   Komşu dokulara ve uzak organlara yayılmış hastalığın cerrahi yöntemlerle tedavisi yetersizdir ve tüm vücuda etki edebilecek ilaç tedavileri tercih edilir. Testislerde ya da diğer dokularda erkeklik hormonu üretimin engellenmesi, dolaşımdaki erkeklik hormonunun hücredeki etkisinin durdurulması ilaçlarla sağlanabilir.
   5. Kemoterapi: Kanser hastalığının tedavisinde uzun süredir kullanılan kemoterapi yöntemi (tümör hücrelerinin vücuda verilen ilaçlarla öldürülmesi) prostat kanserinde yaklaşık 20 yıllık bir geçmişe sahiptir. Bu kadar kısa zamandır kullanılmasına rağmen kemoterapi uygulaması prostat kanseri tedavisinde büyük değişimler yaratmıştır. Kemoterapi hastalığın farklı evrelerinde, hastanın risk sınıflamasına uygun olarak tedavi programında yer alır. Bu şekilde ileri evre prostat kanseri olan hastaların da yaşam sürelerinin uzatılabildiği bilimsel çalışmalarla ortaya konulmuştur.