Prostat Belirtileri Nedir?
“Prostat Belirtileri” tamlaması hatalı bir ifadedir. Çünkü “prostat” organ olarak sağlıklı her erkeğin bedeninde vardır. Başka bir ifadeyle; prostat bezi sağlıklı vücudun parçası olduğu için varlığı herhangi bir şikâyete yol açmaz ya da belirti vermez.
Öyleyse; şikâyete yol açan, erkekleri doktora gelmek zorunda bırakan “Prostat Bezi Hastalıkları” nelerdir?
Prostat bezi kaynaklı genel anlamda üç farklı hastalık saptanır.
- Prostat Bezi İltihaplanması (Prostatit)
- İyi Huylu Prostat Büyümesi (BPH / Benign Prostat Hiperplazisi)
- Prostat Kanseri
Prostat bezi hastalıkları sıklıkla benzer şikayetlere sebep olurlar. Bu nedenle, hastaların değerlendirilmesi sırasında ayırıcı tanı gerekecektir. Lakin, aynı erkekte prostat bezinin birden fazla hastalığının eş zamanlı bulunması da söz konusu olabilir. İyi huylu prostat büyümesi ve kronik prostatit ya da kronik prostatit ve prostat kanseri gibi beraberlikler hastada saptanabilir.
Prostat bezi hastalıklarının görülme sıklıkları yaşa bağlı değişim gösterir. Kronik prostatit teşhisi sıklıkla elli yaş erkeklerde konulurken iyi huylu prostat büyümesi yakınmaları 50 – 70 yaş arasındaki erkeklerin gündemindedir. Prostat kanseri çoğu erkekte 60 yaş sonrasında tanı alsa da erken teşhis açısından ürolog kontrolü için uluslararası kılavuzların önerdiği yaş sınırı kırk beştir. Ancak, birinci derece akrabalarında prostat kanseri teşhis edilenlerde ilk kontrol yaşı 40 olarak belirlenmiştir.
Yine de prostat bezi hastalıkları için yaş gruplamalarının mutlak anlam taşımadığına dikkat etmek doğru olacaktır.
Prostat bezi hastalıklarından kaynaklanan yakınmalar sıklıkla idrar atım süreci ve cinsel yaşamla ilgilidir. Çünkü erişkin erkekte 20gr. ağırlığa sahip prostat bezi idrar torbası (mesane) çıkışında yer aldığı için hastalıkları idrar atım sorunlarına yol açar. Prostat bezinin temel işlevi boşalma sırasında dışa atılan meni sıvısını ve içeriğini oluşturmak olduğu için hastalıklarından cinsel yaşam da etkilenecektir.
Kronik prostatit hastaları idrar yapma sırasında penis içerisindeki kanalda yanma, kasık bölgesinde ya da testislerde ağrı, testisler ile makat (anüs) arasındaki bölgede ağrı ve / veya dolgunluk, meni gelişi (boşalma) sırasında ağrı, zaman zaman da olsa cinsel yaşamda erken boşalma gibi şikayetlerle ürolog değerlendirmesine gelirler. Bu yakınmalar birçok hastada aralıklı olarak, farklı şiddette tekrarlama gösterir. Her hastada yakınmaların tümü bulunmaya bilir.
İyi huylu prostat büyümesi çoğu erkekte idrar atım zorluklarına yol açar. İdrar akmaya başlamadan önce bekleme gerekliliği, idrar akım hızında azalma, atım sırasında idrarın kalınlığında azalma, idrarın yakına düşmesi (hastanın ayaklarının yakınına gibi), kesik kesik idrar yapma, idrar yapmanın sonunda damla damla gelişin olması, mesanede tam boşalmama hissi öncelikli yakınmalardır.
Prostat kanseri çoğu hastada yakınmaya yol açmaz. Kanser tanısı alan hastaların önemli bölümü aynı zamanda iyi huylu prostat büyümesi hastalığı bulgularını (idrar atım zorlukları) gösterirler ve bu yakınmaların tetkiki sırasında teşhis alırlar. Yine azımsanmayacak sayıda hasta yaşı gereği prostat kontrolü yapılması için ürolog değerlendirmesi sırasında tanı alır.
Erkekler yakınmaları ya da yaşları gereği ürolog muayenesi olduklarında öncelikle şikayetlerinin özenle sorgulanması, dinlenmesi şarttır. Ardından mutlaka prostat bezi muayenesi yapılır. Değerlendirme sürecinin üçüncü basamağı Prostat Testi olarak tarif edebileceğimiz tetkiklerin yapılmasıdır. Bu temel testler kanda total ve serbest PSA değerlerine bakılması ile idrar tahlilidir. Ek olarak, gereken hastada Üriner Sistem (böbrekler, mesane, prostat bezi) Ultrasonografisi yol gösterici olacaktır.
Sonuç olarak; erkek vücudunun doğal parçası olan prostat dokusu hastalanmadıkça şikâyete yol açmaz, bulgu vermez. Prostat bezinin; Kronik Prostatit, İyi Huylu Prostat Büyümesi ve Prostat Kanseri olarak gruplanabilecek üç temel hastalığı vardır. Prostat bezi hastalıkları benzer şikayetlere neden olabilirler ve aynı erkekte birden fazla hastalık eş zamanlı saptanabilir.
Erkeklerin ürolog tarafından uygun zaman ve aralıklarla değerlendirilmesi yaşam kalitesini yükseltir, bazı durumlar da hayat kurtarır.
